News
Gaat u toch zitten
Klaar voor @TedXBinnenhof? Klaar voor innovatie? Prima. Gaat u toch zitten.
Zit u goed? Ik zit prima. Lekkere zit, veel steun in de rug. Meer knoppen dan ik nodig heb, zodat als ik op de tast een knop probeer ik direct 20 centimeter lager zit, maar waarom zou een stoel niet slimmer zijn dan de persoon die er op zit? Onvoorstelbaar wat voor innovatie er in zoiets basaal als een stoel zit. De makers ervan hebben een onmisbare bijdrage aan het Nieuwe Werken geleverd door stoelen – en tafels! – zo te maken dat het zitten er op een extra beloning vormt voor degenen die de maandagochtendslag om de beste plekken weten te winnen. En als de verliezers er een paar uur later in mogen plaats nemen, kunnen ze met de hand een tik geven tegen een knop en heerlijk gaan genieten van de schommelstand, zonder nog last te hebben van de bilafdruk van de voorganger. We zijn ver gekomen sinds de tijd dat we vooral op onze hurken zaten.
Die huidige vorm van de stoel is veel meer dan het resultaat van kleine verbeteringen op een eeuwenoud model. Er zit innovatie in menig stoel. Telkens moesten oude modellen plaats maken voor nieuwe. Mij komt direct de stoel van Gerrit Rietveld voor ogen. Voor zover het als een vorm van Schumpeter’s creative destruction mag gelden, dan toch vooral een vorm van creative destruction van de ruggengraat, maar vernieuwend is het wel. 
Stel je je de stijve stoelen van nog eens voor uit de tijd dat deze stoel gemaakt werd, begin jaren twintig – en dan opeens zo’n stoel. Lukt niet, hè? We hebben eigenlijk geen idee meer van hoe er in die tijd gezeten werd. Deze stoel zou een nieuwe toon gaan zetten. Dit is een stoel met Stijl – en een mooi voorbeeld waarvan je kunt zeggen: #schumpterwashere.
De vernieuwing van de stoel is maar een heel klein voorbeeld van hoe we het op @TedXBinnenhof gaan spreken over vernieuwing en innovatie, maar daar zit een aardige paradox in. U moet vooral komen, maar reken er niet op dat u lekker zit. De rode stoelen van de Ridderzaal behoren namelijk tot de meest afschuwelijke zetels van de Rijksoverheid. Ik heb er in het verleden een paar keer op mogen zitten. Ze zijn ontworpen door iemand met een ander gevoel voor stijl. Alsof de bedenker heeft bedacht dat iedereen die er in slaagt deze illustere zaal te betreden er direct een lesje in nederigheid bij zal krijgen. De billen krijgen geen rust in deze stoelen, de rugleuning geeft geen enkele mogelijkheid tot ‘reclinen’. Op dit pluche zit het machtig, maar niet makkelijk.
Ik schrijf deze blog vooral om naar de verbinding tussen overheid en innovatie te kijken. Voor mij komt in die stoelen van de Ridderzaal heel veel bij elkaar wat kenmerkend is voor de overheid: ongemak, maar ook de uiting van een bepaalde ethiek. Afkerig van vernieuwing, maar niet zonder stijl. Er zit daarom voor mij een enorme spanning tussen de stimulerende rol van de overheid als het om innovatie gaat – en die rol is groot – en het eigen karakter van de overheid. Alleen als we die spanning creatief kunnen maken zal ik lekker zitten in de Ridderzaal en anders hoor ik het iemand al zeggen: #schumpeterwashereandgotasorebum.
Peter Noordhoek
get involved
become a
friend 